Dondurma Kent

Sosyal medya, diğer bir deyişle toplumsal pazarlama üzerine çok iyi bir görsel anlatım:

Web 3.0...

Web 2.0'ı biliyoruz zaten diye ukalalık ediyoruz. Peki Web 3.0 nedir, diye sorulduğunda aynı havayla cevap verebiliyor muyuz? Ukalalığını devam ettirmek isteyenler yazının devamına:

Öncelikle şu isim meselesine çok takmayalım. Bunlar tanımlamayı kolaylaştırmak için uydurulmuş isimler, ama anlamları da yok değil. Aynı 3G gibi. 3G aslında temel olarak hızlandırılmış bağlantı demek. Bu kadar. Ama işin içine pazarlama girince bu video arama olur, internet bankacılığı olur, olur da olur... Neyse sapmayalım konudan, bu başka bir yazının konusu.

Web 2.0 ismine ihtiyaç vardı, çünkü internetin kullanılma alanı değişmişti ve bunu anlamlandırmak gerekiyordu. Aslında yeni jenerasyon web de denebilirdi tabii. Bunu da düşünürsek "web 3.0 nedir?" yerine "Yeni jenerasyon web ne üzerine temellenecek?" diye sormak akla daha yatkın olur.

Semantik Web

Web 3.0 duyacağınız her yerde bu terimi de duyacaksınız. Anlamsal web de diyebileceğimiz bu kavram; bilgisayarların web'e açık bilgileri anlaması, bunları harmanlayıp tekrar insanın anlayabileceği bir sonuca dönüştürmesi demektir. Yapay zekanın üst düzey rol oynadığı bu aşamada bilgisayarlar (ya da kodlar) kullanıcıların bilgilerini alıp bunları süzgeçlerden geçirip kullanıcıya hizmet olarak sunuyorlar. Örneklerle açıklayalım:

Örnek 1: Bir magazin dergisi web sitesi düşünün. Arkadaki kod parçaları google'da en çok aratılan ünlüleri buluyor; ya da bir adım öteye götürelim, senin en çok aradığın ünlülerin isimlerini buluyor ve anasayfaya o ünlüyle ilgili bir haberi getiriyor. Basit mi? Değil. Ama yapay zeka çalışmaları geliştikçe başarısı artıyor.

Örnek 2: gmail hesabın var. gmail hesabın aynı zamanda facebook hesabının da olduğu mail adresi. Sen facebook'ta en sevdiğin filmlere "Pulp Fiction, Kill Bill" yazmışsın. Sonra bir gün, "Picasa"ya giriyorsun (Picasa, Google'ın resim upload ağı) ve yanda bir reklam görüyorsun: "Quentin Tarantino'nun son filmi Inglourious Basterds piyasaya çıktı". Yeterince açık mı?

Bu semantik web gerçeğinden müthiş girişimcilik fikirleri çıkabileceği gibi rakip firmalar arasında birbirlerinin kodcuklarını kandırma savaşını da ortaya çıkarabilir. Sonuçta ne de olsa bunlar kod ve insanların yapacağı bir trick'le saçma sapan sonuçlar döndürecek hale gelebilirler. Bunun sonucunda da internette bir "yanlış bilgi" çöplüğüyle karşı karşıya kalırız. Dikkat: Yeni jenerasyon hacker'lar yolda...

İçiçe Uygulamalar

Bunun en net örneği facebook. Halihazırda bir sosyal ağ uygulaması olan facebook içinde youtube'dan anketlere, ebay'den arama algoritmalarına birçok "harici" application da mecvut. Bu içiçe uygulamalar şu an zaten oldukça yaygın, ancak bütün application'ların birleştiği, hatta kendi yazdığın yeni bir application'ı anında bu application havuzuna katabildiğin bir ortamı düşün. İşte "next step" dedikleri bu...

Mobilizasyon

Bu oldukça açık zaten. 3G, 4G derken buna alışmaya başlasak iyi olur. Şu an twitter, gittigidiyor, garanti, blogger gibi şirketlerin hepsi sitelerini mobil erişime özel bir dizaynla ve uygulamalarla sunuyorlar. Benim düşüncem, mobilizasyonun getireceği asıl farklılık sosyal anlamda olacak. Otobüste karşınızda gördüğünüz hoş kızı/erkeği üye olduğunuz sosyal ağda anında bulabildiğinizi ve onun da sizle aynı hisleri paylaştığını bu vasıtayla öğrendiğinizi düşünün. Yani mobilizasyonun açısından demek istediğim; web 3.0 = web 2.0 + mobilizasyon.

3D

Bu maddeyi biraz da hayallerle karışık ekliyorum. Aslında 3D için web 4.0'a yetişir demek yanlış olmayabilir. Minority Report'un gerçekleştiği gün bu maddeyi belki daha net anlayabileceğiz. Ben yine işin sosyal yönünü merak ediyorum: 3 boyutlu görebileceğin bir randevunun, ya da PDF yerine gerçek bir kitap gibi okuyabileceğin e-book'ların yapacağı değişim en azından bir "web 1.0" puanını hakediyor bence :)

Bu kadar çok gevezelikten sonra diyebilirim ki; emin olun yeni jenerasyon web bu tahminlerimizin yine de ötesinde olacak. İnsanların sosyal ve ekonomik ihtiyaçları web 2.0'ı şekillendirdi. Bu bilgiye bağlı kalarak yukarıdaki faktörlerin de web 3.0'ın temeli olacağını düşünebiliriz. Yalnız unutmamak gereken bir şey var ki; insanların ihtiyaçları değişime çok açıktır ve bu değişimler tamamen farklı bir web dünyasına sebep olabilir.

Son olarak hizmette sınır yok diyerek şu linkteki grafiği incelemenizi tavsiye ediyorum:

http://novaspivack.typepad.com/RadarNetworksTowardsAWebOS.jpg

Web 2.0...

Tamam, Web 2.0'yu artık hepimiz biliyoruz, ama şu videodan da ilham almamak mümkün değil.

Entr-Designs #3

Hannah Montana vs İnternet

"Neden internet bu kadar ilgi çekici?" sorusunun cevabı: Onu hala anlayamıyoruz... En yakın örneği aşağıdaki linkte. Toptan bir yaş grubunun davranış şeklini değiştirebilecek güce sahip. Sosyolojiye alt dal olarak girmeli internet'in bu etkileri...

http://www.esquire.com/features/chuck-klostermans-america/hannah-montana-0508

Okumaya üşenenler için özetleyeyim. Aslında yazı, Hannah Montana'nın meşhur olma sebebi ile interneti ilişkilendiriyor. Hannah Montana hem dizinin, hem de dizinin başrolündeki popstarın ismi. Bu kızımız aynı zamanda California'da Miley Stewart ismiyle de mütevazı bir hayat yaşıyor. Dizinin kurduğu paradoks da bu; normalleşmeye çalışan bir popstar.

Öte yandan şu anki 14-17 yaş grubunu düşünelim. Bu ergenlik dönemi gençlerinin hepsi internetle büyüdüler, hayatlarının ikinci bir yarısını da internet oluşturuyor. Çoğumuz gibi onlar da birden fazla sosyal ağa üyeler; ama diğerlerinden farkları, kişilik oluşturdukları dönemdeler. Bu da kendilerini internette yarattıkları ikinci sosyal persona ile -yani kendi yarattıkları, belki de olmak istedikleri ikinci kişilikle-bağdaştırmaya uğraştırıyor. Linkini verdiğim yazı çok güzel bir örnek vermiş: Uçurtma uzmanı olmak mı istiyorsunuz; sosyal ağdaki nick'ini "UcurtmaAvcisi93" yap... Ve bu kadar... Artık Uçurtma Avcısı'sın. Uçurtma uçurmayı da bir ara öğrenirsin artık...

Bu iki persona'daki açıklığın bu kadar artması da, bu dengeyi kurmanın zorluğunu beraberinde getiriyor. Daha önce sadece ünlülerin yaşadığı "özel yaşam-medyadaki yaşam" ikilemi de artık tüm ergenlerde ortaya çıkıyor. Öyle ki; "umuma açık gizli yaşam" gibi bir paradoksun ortasına düşüyorlar.

Tam olarak da bu yüzden Hannah Montana onların yıldızı olabiliyor. Çünkü kendilerini bu şovda bulabiliyorlar.

Karışık oldu, ama zaten konu çok kompleks. Dediğim gibi sosyolojik bir araştırma bunu daha net anlatabilir.